Адкрыты дыялог аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў касмічнай сферы адбыўся 18 мая. Удзел у мерапрыемстве прынялі ганаровыя госці - мэр Гродна Андрэй Хмель, старшыня Гродзенскага абласнога саюза наймальнікаў Сяргей Яфрэменка, а таксама члены Гродзенскага абласнога савета наймальнікаў.
Адкрыў мерапрыемства першы прарэктар Купалаўскага ўніверсітэта Аляксандр Карэўскі, які прывітаў удзельнікаў мерапрыемства ад імя рэктара ўніверсітэта Ірыны Кітуркі і прадставіў госця:
– Як старшыня Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, Уладзімір Сцяпанавіч знаходзіў час у сваім шчыльным графіку і рэгулярна наведваў наш універсітэт, сустракаўся са студэнтамі і выкладчыкамі. Гэтыя сустрэчы заўсёды былі глыбокімі, цікавымі і адчыненымі. Сёння мы будзем гаварыць з Уладзімірам Сцяпанавічам - старшынёй Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі - аб развіцці касмічнай сферы, яе перспектывах і ўплыве на эканоміку краіны.
Звяртаючыся да аўдыторыі, Уладзімір Каранік агучыў тэму даклада - "Аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў касмічнай сферы" - і адзначыў, што ў працэсе гутаркі ў рэжыме "адкрытага мікрафона" ўдзельнікі змогуць задаць любыя пытанні, якія цікавяць.
Далей Уладзімір Сцяпанавіч прадставіў змястоўны даклад аб касмічнай дзейнасці Рэспублікі Беларусь і даследаваннях у галіне выкарыстання касмічнай прасторы. Ён зазначыў, што на Нацыянальную акадэмію навук Беларусі ўскладзена правядзенне адзінай дзяржаўнай палітыкі, а таксама каардынацыя і рэгуляванне дзейнасці ў галіне даследавання і выкарыстання касмічнай прасторы ў мірных мэтах. У сувязі з гэтым НАН рэалізуе шэраг дзяржаўных праграм, зацверджаных урадам Рэспублікі Беларусь.
У сваім выступленні Уладзімір Каранік падрабязна спыніўся на беларускай касмічнай сістэме дыстанцыйнага зандавання зямлі і перспектыўным расійска-беларускім касмічным апараце (РБКА), запуск якога плануецца ў 2028 годзе:
- На сённяшні момант па сукупнасці сваіх характарыстык РБКА з'яўляецца адным з найбольш перспектыўных касмічных апаратаў. У яго задачы ўваходзіць інвентарызацыя прыродных рэсурсаў, аб'ектаў прамысловай інфраструктуры і жыллёва-камунальнай гаспадаркі, стварэнне і абнаўленне тапаграфічных карт, маніторынг забруджвання і дэградацыі прыроднага асяроддзя, надзвычайных сітуацый.
Таксама спікер расказаў аб завяршэнні НАН Беларусі распрацоўкі касмічнай сістэмы радыеметрычнага кантролю калязямной прасторы на базе малога касмічнага апарата NASBSat-1 і спецыялізаваных наземных сродкаў. Аб міжнародным ізаляцыйным эксперыменце "SIRIUS-2023", у склад экіпажа якога ўвайшла навуковы супрацоўнік "Інстытута фізіка-арганічнай хіміі НАН Беларусі" Вольга Масціцкая. А ў навуковай праграме эксперыменту выкарыстоўваліся распрацоўкі вучоных НАН Беларусі.
Акрамя таго, дакладчык назваў перспектыўныя напрамкі даследаванняў, сярод якіх: развіццё нацыянальнай сістэмы спадарожнікавай сувязі і вяшчання на аснове беларускага геастацыянарнага спадарожніка сувязі; развіццё сістэмы аэракасмічнай адукацыі з выкарыстаннем адукацыйных нанаспадарожнікаў; распрацоўка новых матэрыялаў, якія прымяняюцца пры стварэнні касмічных апаратаў для даследавання блізкага і далёкага космасу, а таксама ўдзел у міжнародных праектах па вывучэнні Месяца і Марса.
Пасля даклада Уладзіміра Сцяпанавіча былі пытанні. Яны датычыліся магчымасці ўдзелу матэматыкаў у навуковых даследаваннях і праектах касмічнай накіраванасці; перспектыў стварэння ў нашай краіне цэнтраў кампетэнцый па мікраэлектроніцы для касмічнай галіны; навуковых распрацовак у галіне медыцыны, біялогіі ў космасе; спосабаў інтэграцыі маладых вучоных у даследаванні і іншага. Таксама купалаўцаў цікавіла, як навукоўцы рэгіянальнай ВНУ могуць паўплываць на развіццё касмічнай сферы. Адказваючы на гэта пытанне, Уладзімір Каранік звярнуў увагу, што Купалаўскі ўніверсітэт на сённяшні дзень з'яўляецца універсітэтам рэспубліканскага маштабу, размешчаным у рэгіёне, і можа прымаць актыўны ўдзел ва ўсіх фундаментальных даследаваннях краіны.
На заканчэнне сустрэчы старшыня Прэзідыума НАН Рэспублікі Беларусь адзначыў, што прафесарска-выкладчыцкі калектыў Купалаўскага ўніверсітэта - гэта не толькі прафесіяналы высокага ўзроўню, але і вельмі дастойныя людзі, і прызнаўся, што зносіны з імі заўсёды прыносяць станоўчыя эмоцыі.
Для папулярызацыі нацыянальных навуковых даследаванняў і распрацовак у касмічнай сферы ў фае на другім паверсе галоўнага корпуса Купалаўскага ўніверсітэта была арганізавана выстава НАН Беларусі. На выстаўцы былі прадстаўлены рыштункі беларускіх касманаўтаў Марыны Васілеўскай і Анастасіі Лянковай: скафандры, лажаменты, цеплаахоўныя касцюмы, ветра-вільгаце-ахоўны касцюм "Фарэль", элементы аварыйнага запасу і іншае.
Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы